HỘI AN - TRUYỆN NGẮN -HỒ XUÂN NGỌC

    HỒ XUÂN NGỌC 1973 ( Em trai Út )

Ho Xuan Ngoc

HỘI AN (會 安)

2005

 

Cứ mỗi lần định tọa mông xuống ghế cho đỡ mõi, thì y như rằng chiếc xe lại tuôn qua những ổ gà nằm sắp lớp trên mặt lộ, làm dội bắn cả người. Suốt đoạn đường dài ngót ngàn cây số từ Sài Gòn ra Hội An, chưa bao giờ tôi được an tọa một cách thoải mái quá hai giây...rưỡi. Cứ nhỏm lên ngồi xuống. Lại nhỏm lên...như thể đang cỡi trên lưng con tuấn mã vượt ngàn dặm sơn khê về quê...vợ.
Thật đấy. Hội An là quê của bà xã tôi. Tôi gặp bã ở đó rồi cột chặt đời mình với bã, cùng những thương nhớ nồng nàn cho phố Hội. Cũng vì sự thiết tha, nôn nóng muốn nhìn lại nơi chốn đầy kỷ niệm của ngày xưa, sau hai mươi mấy năm lìa xa, nên tôi tạm quên đi những dằn xốc trên con đường thăm thẳm dợn sóng đầy ổ gà.
Cứ mỗi lần xe nhồi lên thì anh tài xế lại hỏi: "Mệt chưa? Hay ta ngừng lại nghỉ một chút nhé!" Rồi nhìn tôi với vẻ ái ngại, như thể anh đang thay mặt cho con đường mà xin lỗi tôi vậy. Có lần, như để chửa thẹn, anh lại nói đùa: "Nếu đếm những chỗ lồi lõm, cộng thêm ổ gà lớn nhỏ trên đường từ Sài Gòn ra Hội An, thì chắc cũng nhiều bằng sao trên trời anh nhỉ!" Theo tôi, anh đùa có hơi quá đáng. Có lẽ một nửa thì chính xác hơn.
Từ ngã ba Vĩnh Điện vào Hội An, con đường còn tệ hơn. Chiếc xe 12 chỗ ngồi như muốn rã ra từng mảnh, khi trường qua những ổ...voi to tướng trên mặt đường. Không phải chỉ riêng tôi bị chúi dập đầu vào băng ghế trước, mà cả cái máy quay phim cũng hờn dỗi nhảy bộp xuống sàn xe. Cũng may, con đường không dài lắm và ngã ba Tiểu Khu đã thấy trước mặt kia rồi.
Tôi đến Hội An đúng 9 giờ sáng sau một ngày đêm dong ruổi. Thật khó mà tả được cái cảm xúc bồi hồi lúc đặt bước chân đầu tiên lên lề đường Lê Lợi. Tôi giương to lồng ngực hít một hơi đầy ắp cái không khí Hội An thân thương vào buồng phổi mà nghe đã từng thớ thịt. Định...hít thêm vài cái nữa, thì anh Lương, chủ khách sạn Thanh Bình bên kia đường, đã phóng vụt qua như ánh điện xẹt kéo tay tôi vào khách sạn.
Ba chục đô một đêm. Cũng không tệ cho một nơi nghỉ ngơi sạch sẽ khang trang và thân tình. ngay đường phố chính Lê Lợi. Nơi, chỉ cần bước ra sẽ thấy ngay một Hội An nhộn nhịp trải dài trên đường Lê Lợi đến tận bờ sông Thu Bồn. Hãy nghe anh Lương, nhà kinh doanh trẻ tuổi của phố Hội, người không bao giờ phí phạm một giây để chụp những cơ hội làm giàu (như đã chụp tay tôi lúc vừa xuống xe), tâm sự:
-Hội An mình chừ vui lắm! Nhờ khách du lịch vô đông nên đời sống thoải mái hơn xưa. Trước đây vui nhất là đường Cường Để (đã đổi thành Trần Phú). Chừ Lê Lợi lại là nơi đông đúc buôn bán sầm uất nhất thị xã. Xí nữa trời tối, anh ra trước khách sạn sẽ thấy những sinh hoạt rất dễ thương của Hội An về đêm.
Thật vậy, khi đêm xuống, Hội An không thiếu những ánh đèn màu. Trên mấy giàn bông Giấy đã nở rộ trước cửa những căn nhà dọc theo bờ sông Thu Bồn, dãy đèn màu nhấp nháy chen kẽ giữa những khóm hoa đỏ thắm, tô điểm thêm sắc thái dịu dàng cho những dãy bàn ghế sắp dài bên vệ đường. Từng nhóm, từng nhóm du khách nước ngoài nhàn du hớp từng ngụm bia, lim dim tận hưởng luồng gió mát mơn nhẹ từ mặt sông Thu Bồn lấp lánh, diễm ảo dưới ánh đèn. Và, nếu có một vầng trăng, thì bức tranh đêm của phố Hội, bên dòng sông Thu Bồn, sẽ không có bức mực nào có thể tả hết sự tuyệt mỹ của nó
Đêm đầu tiên ở Hội An, tôi ngồi rất lâu bên chiếc bàn kê sát bờ sông. Uống một ly nước mía thật ngon ở nơi chốn đầy dẫy những kỹ niệm thiết tha và nhìn về một góc phố. Nơi ấy, ngày xưa, đã có lần tôi đứng đợi người tình trăm năm dưới cơn mưa lũ.
Gần ba mươi năm rồi đấy! Tôi đâu ngờ lại rời xa chốn này lâu đến thế? Nhưng cũng may, thành phố vẫn còn đây, vẫn vậy, cùng dòng sông Hoài (Thu Bồn) lưu luyến, để tôi còn có một nơi chốn tìm lại kỷ niệm ngày xưa, dù đã rất xa.
Nhờ số lượng du khách đỗ vào đều đặn, sinh hoạt của phố Hội thay đổi hẳn trong mấy năm gần đây. Ngoài những tiệm ăn, giải khát, tiệm bán tranh ảnh, khách sạn nở rộ, Hội An còn có thêm một vài nghề khác, như: nghề...cò, nghề OK sa lem. Trước hết, xin nói sơ về nghề cò. Cò có nghĩa là cò mồi. Mấy tay này hễ thấy khách du lịch đi ngơ ngáo trên đường là xáp lá cà tán hưu tán vượng. Khách vào tiệm ăn thì cò cũng theo vào ra tuồng là người hướng dẫn viên. Rồi sau đó xin chủ quán cho tiền huê hồng dẫn khách. Số lượng cò ở Hội An không nhiều, cũng khó kiếm ăn, vì phố nhỏ ai nấy đã nhẵn mặt khó quậy. Nhưng tựu chung, cũng kiếm được ngày hai bữa.
Chính tôi cũng bị một anh cò bu theo cả nửa ngày mà không biết. Cứ ngỡ anh ta là bà con bên bà xã tôi. Chẳng là lúc tôi đang ngồi ăn Cao Lầu ở đường Cường Để (bây giờ là Trần Phú) thì một anh xồn xồn bước vô kéo ghế ngồi kế bên nói chuyện rất thân thiết. Hội An là phố nhỏ, ai cũng có thể là bà con. Tôi nghĩ chắc anh ta là người thân xa bên vợ. Hỏi mấy câu về gia đình bà xã tôi, anh đều trả lời rành rọt. Nghĩ bụng cũng mừng, vừa gặp bà con, vừa có người trò chuyện đỡ buồn. Suốt nửa buổi, đi đâu anh cũng theo kề sát bên rất tương đắc. Khi tới bờ sông, tôi mướn chiếc ghe để dạo một vòng trên sông Thu Bồn cho mát thì anh không theo nữa. Mời mấy cũng từ chối nại cớ có chuyện phải đi gấp, hẹn tối gặp lại. Ghe chở tôi quanh một vòng Cẩm Nam rồi cặp về bến gần chợ cá. Lúc trả tiền, chủ ghe hỏi:
-cái thèng hồi nãy là boạn của cậu hử?
Tôi trả lời:
-không phải đâu bác. Ảnh là bà con bên vợ cháu.
-Vợ cậu là con của ai?
-Dạ, con ông Hụi tiệm thuốc Hoà Xương Đường...
Chủ ghe lắc đầu, nói:
-Rứa cậu bị hén gạt rồi. Tui cũng bị hén gạt lun.
Tôi ngạc nhiên:
-Ủa! Sao vậy bác?
-Tui ở đây mấy chục năm. Gia đình mô trên phố tui cũng biết hết. Hồi xưa nhà vợ cậu chưa dọn xuống Sài Gòn, tui tới mua thuốc của ông Hụi hoài. Gia đình ông Hụi là người Hoa. Mô có bà con chi với cái thèng quỉ nớ. Hén quê Tiên Phước, đói quá xuống phố làm nghề cò kiếm en. Vậy mà hén nói hén bạn của cậu, dẫn cậu tới giới thiệu đi ghe của tui, làm tui phải chung cho hén hết hưa chục phần trem. Thiệt đúng là cái thèng trời đánh. Tổ choa hén.
Đó là nghề cò. Còn nghề OK Salem thì dễ thương và tội nghiệp hơn. Nguyên chữ "OK Salem" dùng để chỉ những đứa trẻ chạy theo các người lính Mỹ để xin kẹo và tiền, lúc quân đội Hoa Kỳ còn đóng ở miền Nam. Ngày nay, Hội An mượn lại để đặt tên cho một nhóm thiếu nhi con nhà nghèo, sau giờ học, la cà bu quanh du khách gạ bán những tấm bưu thiếp in hình thắng cảnh, đi tích của Hội An. Nghề này một vốn mười lời. Tôi hỏi Thanh, cậu bé mười hai tuổi có gương mặt sáng sủa với nụ cười thân thiện rất...Hội An, lúc em đang cố dụ tôi mua sấp hình chùa Cầu.
-Em bán một ngày được bao nhiêu?
Thanh ngần ngừ giây lát xong trả lời:
-Có khi được vài Đô. Có khi chẳng được đồng mô.
-Những tấm hình này em lấy ở đâu?
Thanh cười:
-Sau giờ học, em lên ty Văn Hoá lấy đi bán. Bán được thì về trả tiền vốn lại cho ty.
So với cò, các em OK Salem này dễ thương hơn nhiều. Không sạo sự. Không lừa bịp. Tất cả dựa trên sự trao đổi thẳng thắn. Vừa lòng người bán, vui lòng người mua.
Trước khi về Hội An, cô em vợ tôi dặn: "Nhớ phải tới phở Liến làm vài tô. Rẻ lắm! Chỉ hai chục cents thôi. Nhưng ngon đáo để." Từ khách sạn Thanh Bình đi bộ tới phở Liến chỉ hơn trăm thước.
Tôi nhớ, hồi xưa cửa phở Liến thông ra con hẻm vô quán cà phê Chanh. Bây giờ, cửa chính lại hướng ra đường Lê Lợi. Sự đổi hướng này có lẽ mang lại nhiều tài lợi nên phở Liến rất đông khách. Mùi phở thơm tho với hương vị đặc biệt theo khẩu vị của người dân xứ Quảng. Không nơi nào bạn có thể tìm ra một bát phở mà gia vị phụ tùng lại có kèm theo vài lát đu đủ sống ngâm dấm đường. Nước phở bùi, bánh phở dai mềm, miếng thịt bò tươi kèm theo cái dòn rụm của lát đu đủ sống. Bởi vậy, làm sao mà tôi không tốn sáu chục cents cho ba tô phở chứ?
Không phải chỉ có phở tôi mới ăn đến ba tô, mà cả bún bò, cơm gà, cao lầu...thứ gì cũng phải ăn từ ba tô, ba dĩa trở lên mới hả cơn...thèm. Cũng đừng quên món bánh ích tro, bánh đậu xanh, mà khi ăn phải...đẩn cả chục cái mới đã.
Nếu bạn phải vất vả, ê ẩm suốt một ngày đêm ngồi xe ra tận Hội An như tôi, thì sự bồi dưỡng về món ăn ngon của phố Hội cũng đủ bồi đắp cho nỗi cực nhọc đó rồi. Đấy là chưa nói đến những di tích lịch sử nổi tiếng, không những trong nước mà ngay cả ở ngoại quốc cũng biết đến. Một trong những đi tích lừng danh của phố Hội là chùa Cầu.
Theo sử liệu thì chùa Cầu khởi công xây năm 1593, mãi đến năm 1597 mới hoàn tất. Chùa Cầu là một sự hoà hợp tuyệt vời giữa ba cấu trúc văn hoá mỹ thuật hiếm có của Nhật-Việt-Hoa. Tuy đã trải qua hơn bốn trăm năm trơ gan cùng tuế nguyệt, chùa Cầu vẫn hiện ngang bền bĩ giữ trọn vẹn những đường nét hoa mỹ đặc thù, cùng sự bí ẩn về đôi chó đá và cặp tượng khỉ đặt hai bên đầu cầu. Điều mà mãi đến bây giờ, người dân phố cỗ và các nhà khảo cỗ vẫn chưa tìm ra câu trả lời thỏa đáng về ý nghĩa của bốn tượng đá này.
Hồi đó, khi mới vào Hội An, tối nào tôi cũng thả bộ băng qua chùa Cầu. Tuổi trẻ thích long bong lêu bêu dạo phố đêm. Có lần sụp chân xuống cầu vì dẫm phải mảnh ván mục sướt cả đầu gối. Bây giờ, mỗi khi nhìn lại vết sẹo nhỏ ở chân, tôi hay gọi đùa là "vết sẹo chùa Cầu." Cũng là một kỷ niệm để nhớ mãi về một Hội An rất đằm thắm trong quá khứ.
Về Hội An mà chẳng xuống cửa Đại tắm biển là một thiếu sót không thể tha thứ được. So với hai bãi biển nổi tiếng Nha Trang và Vũng Tàu, thì biển cửa Đại ở Hội An trội hơn cả. Mặt biển xanh. Nước thật trong. Bãi cát lài lài ra tận ngoài xa, lội ra cả trăm thước mà nước vẫn không sâu qúa ngực. Sóng không lớn cuốn vào bãi cát nông, tạo nên nhiều đợi sóng nhỏ trắng xoá, đẹp mắt.
Nằm ngã người trên chiếc ghế xếp dưới chòi dừa dọc theo bãi cát. Uống một chai bia lạnh. Ăn một miếng mực luộc chấm nước mắm ớt. Bạn sẽ quên hết mọi phiền muộn trên đời. Mà, có khi, lại còn có thể quên cả chính bạn nữa. Hãy phóng tầm mắt xa hơn chút nữa ra khơi, bạn sẽ nhìn thấy một cù lao Chàm hùng tráng ẩn hiện trên mặt biển. Tủ rừng thông xanh mướt nối liền với bãi cát mịn vàng, kéo theo màu biếc của biển cùng cù lao Chàm. Qủa thật, tạo hoá đã dựng nên một bức tranh thiên nhiên tuyệt mỹ rất tuyệt vời.
Trong mục đích bảo tồn di tích, Hôi An đã nhận được sự giúp đỡ tài chánh từ nước ngoài để tu bổ, sửa chửa những hư hỏng kiến trúc của phố thị. Tu bổ, sửa chữa chứ không được thay đổi hình dạng cấu trúc của nhà phố. Do đó, cho dù bạn có rời xa phố Hội vài mươi năm đi nữa, thì khi trở lại, Hội An vẫn chung thủy giữ dùm bạn từng góc phố, từng ngôi nhà thân quen, như thể bạn chưa hề rời xa nơi này đã quá lâu như vậy.
Sự chung thủy gắn bó của phố Hội có thể chứng minh bằng chính những vết tích kỷ niệm của từng người, của bạn, của tôi. Như hồi xưa lúc mới bị bà xã...cua, tối tối tôi hay ngồi đợi bả trên bực thềm xi măng ở bờ sông. Có lần bả cho tôi leo cây, không ra chổ hẹn, giận quá tôi đập cục gạch xuống bực thềm làm mẻ một miếng lớn. Chuyến này về lại chỗ "nớ" thấy vết bể vẫn còn, chỉ khác là hơi bự hơn một chút, làm tôi xúc động đứng lặng cả người. Rồi, cả tấm bảng hiệu Hoà Xương Đường (和 昌 堂) của nhà bà xã tôi mấy chục năm trước, vẫn còn treo trên lan can ở căn nhà bên đường Nguyễn Thái Học. Tại phố chính không thay đổi, nhưng nếu đi một chút ra ngoại vi sẽ thấy sự chuyển mình đáng kể của phố Hội. Chẳng hạn như: khu sân banh, xóm Mới, bến xe...nhà lầu mọc lên rất nhiều theo mức độ tăng trưởng của dân số chung quanh thị xã. Riêng con đường về Cẩm Châu xuống cửa Đại thì khỏi nói, nhà cửa san sát liền nhau, biến một Cẩm Châu buồn tẻ của quá khứ thành khu nhộn nhịp cả ngày lẫn đêm. Ban đêm, muốn xuống biển chơi, nếu không phải dân bản địa, chớ có dại mà tự lái Honda, nếu bạn chẳng gẩy cổ ở một ổ gà nào đó trên đường, thì cũng bị cán...bẹp bởi một trong những chiếc Honda của mấy tay yên hùng Cẩm Châu bất cần luật lệ. Chính tôi đã thử rồi và mãi đến giờ nghĩ lại vẫn còn...rùng mình.
Hàng ngày, bạn muốn biết những tin tức nóng hổi đang xảy ra ở Hội An? Khỏi cần đọc báo. Khỏi cần đi xa. Cứ tới quán cà phê đối diện khách sạn Thanh Bình trên đường Lê Lợi, nơi tụ tập của những tay chơi long bong phố Hội, họ sẽ truyền khẩu cho bạn nghe mọi tin nóng sốt. Từ Honda cán chó đến những mối tình vụng trộm; từ cuộc đánh ghen hào hứng của bà X bên xóm Mới đến vụ anh Y giựt hụi vì thua bài. Thậm chí cả số đề số đuôi cũng rôm rả lời bàn.
Khi bản tin miệng buổi sáng chấm dứt theo những ly cà phê đã cạn sạch, bạn có thể bước xéo qua đường mướn đỡ chiếc Honda của anh T với giá hai đô một giờ. Nhưng cũng đừng quên cảnh giác cái đồng hồ rất... nịnh chủ của anh T lúc nào cũng chạy nhanh hơn đồng hồ của bạn đến một...tiếng. Riêng tôi, mỗi lần bị anh T tính thêm giờ, tôi lại nhắc khéo về cái đồng hồ thổ tả đó, thì y như rằng, anh lại đánh trống lảng mà kể cho tôi nghe thêm một sự tích khác nữa về ngôi...chùa Cầu
Tôi ra vườn Ương ngoài bến xe tìm nhà một người bạn cũ. Cảnh trí nơi đây đã thay đổi rất nhiều. Ngôi nhà của bạn tôi một thời được xem là rất đẹp trong vùng, giờ đây trông thảm hại cũ kỹ, nép mình giữa những căn lầu đúc tân kỳ bao quanh. Gặp một ông già mặt hao hao giống thằng bạn đang ngồi ngoài thềm cửa, tôi gật đầu chào:
-Thưa bác, đây có phải nhà anh Hiếu?
Ông già chăm chú nhìn tôi rồi đứng lên nhăn hàm răng đã di tản gần hết ra cười:
-Ngọc hả? Tao...Hiếu đây. Hong phải ông già tao mô.
Ngày tháng trôi nhanh. Mọi việc, mọi sự trên đời đều đổi thay theo năm tháng. Nhưng Khuôn mặt của bạn tôi lại bị thời gian bạc đãi quá tàn nhẫn, đến nỗi tôi không còn nhận ra chính nó. Nắm bàn tay gầy guộc của Hiếu, tôi hỏi nó về cuộc sống. Hiếu ngậm ngùi:
-Giải phóng xong tao nghỉ học. Ở nhà đôi năm cuộc sống đã khó khăn nhiều. Nghe lời rủ của mấy thằng bạn, tao lên Tiên Phước tìm vàng. Rừng thiên nước độc, vàng đào không thấy, mắc thêm bịnh sốt rét. Tao về lại đây sống lây lất qua ngày.
-Sinh hoạt của mày giờ ra sao?
-Cũng tương đối ổn định.
-Vợ con gì chưa?
Hiếu cười buồn:
-Mi nghĩ có người nào chịu sống đời với một ông già xấu xí bịnh tật như tao sao?
Nỗi thất vọng về tương lai và cuộc sống đã biến Hiếu thành một người bi quan cùng cực. Hồi chúng tôi còn học chung phân khoa Luật ngoài Huế, trong nhóm bạn bè, Hiếu là người sáng giá nhất. Đẹp trai, học giỏi, con nhà khá giả, ăn nói duyên dáng, lịch sự. Lúc nào cũng có cả khối các cô nữ sinh Đồng Khánh Huế hâm mộ. Quả thật, thời gian đã quá vô tình và tàn nhẫn với một người rất dễ thương như Hiếu.
Buổi chiều, một ngày trước khi rời Hội An, tôi mướn chiếc xe đạp rảo một vòng quanh xóm Mới, qua sân Vận Động, ghé lại trường Trần Quí Cáp, thăm lại nơi tôi đã miệt mài suốt niên học của lớp đệ nhất (12). Lúc đạp xe đến trước cổng trường thì trời đã sâm sẩm tối. Ngôi trường vắng vẻ cũng buồn như cái hoàng hôn đang chết dần theo màn đêm. Tôi đứng ngoài vòng rào cố tìm lại lớp học của mình ngày xưa, nhưng bóng tối đã không thương tình mà che cả tầm nhìn bằng một màu đen sền sệt dễ ghét. Đành quay xe về hướng khác mà lòng rất buồn.
Ghé lại chùa Nam Tôn như một tình cờ không định trước. Thắp nén hương. Uống một tách trà nóng. Nói dăm câu chuyện cùng thầy trụ trì. Rồi, cũng với một cảm giác rất muộn phiền rời chùa về lại phố. Đạp xe suốt con đường Nguyễn Thái Học thiếu ánh điện, vắng cả bóng người đi. Dãy phố đêm với những khung cửa gài kín, im lìm như phố chết. Nguyễn Thái Học không còn là lộ trình của một thời nhộn nhịp, một thời lê gót, một thời đứng đợi...em trong mưa của tôi ngày xưa. Tất cả, còn lại, chỉ là những ký ức rất buồn rầu trên con đường nhạt nhoè, cô đơn giữa hai hàng phố vắng.
Ghé vào trường Lễ Nghĩa. Khoảng sân sáng rực ánh đèn với sự tranh tài hào hứng của những tay hảo thủ vũ cầu phố Hội. Ngồi một chút để cổ võ tinh thần cho những tay vợt trẻ. Cũng gọi là rất vui và đáng khâm phục cho những người trẻ yêu chuộng thể thao. Dù cuộc sống khó khăn, trường Lễ Nghĩa vẫn cố khắc phục tổ chức thường xuyên các giải tranh đua truyền thống.
Từ Lễ Nghĩa lại đạp xe xuống chợ. Chợ đã tàn từ sẩm tối, giờ chỉ còn lại những lều sạp trống rỗng. Cố luồn xuyên qua từng dãy sạp vắng tối mù ra tận bến cá. Gió sông mát rượi. Nghe như có giọng hò đâu đó vẳng lại bên kia sông. Cây cầu nối qua Cẩm Nam mất nhịp chỉ còn trơ lại chân trụ như một dấu tích rất muộn phiền của quá khứ. Thiếu một nhịp cầu, Cẩm Nam như rất gần mà cũng rất xa. Cũng may, tôi chẳng có nguổi yêu bên nớ, nếu không thì đã lỡ chuyến đò cuối qua sông đêm nay.
Đạp dọc theo đường Bạch Đằng. Những dãy bàn bên mé sông vẫn còn đông khách với từng chùm đèn màu nhấp nháy rọi sáng một quãng đường rất lãng mạn của Hội An về đêm. Dừng lại mua gói thuốc, gặp Hùng Anh, thằng bạn học ngày xưa ở lớp đệ nhị (11) trường Bồ Đề. Vẫn dáng cao dong dỏng gầy gầy và vẻ mặt bất cần đời. Hùng Anh kéo tôi về nhà. Căn nhà dài thăm thẳm từ Bạch Đằng thông ra tận đường Nguyễn Thái Học. Hắn lôi tôi lên lầu ra phòng rộng phiá trước, nơi vợ chồng nó và ba đứa con quây quần thành một mái gia đình rất hạnh phúc, bình dị. Tách trà Mai Hạc khởi đầu cho những hàn huyên, những gợi nhớ vui buồn trong quá khứ. Kỷ niệm cũ cứ như chẵng bao giờ kể hết. Về ngôi trường. Về thầy cô. Về bạn bè lưu lạc mười phương. Về những ngang tàn phá phách của tuổi mới lớn và về những buổi tối uống rượu nếp ở bờ sông An Hội. Tất cả được dàn trải theo nỗi ngậm ngùi luyến tiếc của một thời rất đẹp, rất nhớ.
Lúc từ giả, Hùng Anh buồn buồn nắm tay tôi như chưa muốn rời. Tôi đi mà không ngoái đầu nhìn lại. Gió đêm thật mát nhưng khó mà nguôi được nỗi rầu rĩ ở trong lòng. Đến gần cuối đường, dựng chiếc xe đạp vào cột điện, tần ngần nhìn cây cầu ngắn nối qua An Hội. Dưới ánh đèn vàng vọt, chiếc cầu vắng cũng buồn thảm như lòng tôi. Bên kia, dưới bầu trời lẻ loi những vì sao, cả An Hội đã chìm vào giấc ngủ. Chợt muốn bước qua cầu mà lòng vẫn ngập ngừng. Rồi sẽ tìm thấy gì giữa bóng tối quạnh quẽ bên kia bờ? Tai bỗng nghe âm thanh rất quen thuộc của tiếng nước vỗ vào chân cầu. Hình ảnh chiếc cầu. Nước reo nhè nhẹ theo ngọn gió thoảng trên mặt sông. Tất cả, tất cả chợt như ở một ngày nào đang hớp từng ngụm rượu nếp thơm nồng tại bến sông này.
Có phải gần ba mươi năm đã qua? Có phải thời gian đã trôi nhanh đến thế? Có phải tôi chưa hề rời khỏi chốn này trong suốt một phần đời? Có phải tôi vưà tỉnh dậy sau giấc mộng ngắn từ cơn say? Và, có phải tôi vẫn là tôi của những ngày rất xa đang dệt mơ ước nơi này bên bến sông đêm?
Dắt chiếc xe đạp thả bộ mươi bước thì cùng đường. Quẹo phải lên đoạn dốc ngắn đã thấy chùa Cầu. Đứng lặng một chút để ngắm chiếc cầu lừng danh nối liền Cẩm Phô và phố Hội. Bất giác, lại nhớ đến vết sẹo ở chân và mảnh ván mục trên cầu. Vết sẹo vẫn chưa mờ, chẳng biết mảnh ván gẫy có còn không? Ngồi giữa cầu, tay vuốt ve từng thanh gỗ, mảnh ván dưới chân. Nghe mùi hương ai thắp bên chân tượng chó đá như một gợi nhớ rất nổng nàn. Nước vẫn róc rách chãy dưới chân cầu. Mùi bùn non. Mùi cỏ đêm. Thật hạnh phúc khi tôi tìm lại được tất cả những thân nhớ này. Đêm tàn dần vẫn cứ muốn ngồi lại mãi một mình trong bóng tối. Phải chăng tôi vẫn còn đang chờ đợi một điều gì mình đã quên?
Một ông già đạp xe đến giữa cầu. Thấy tôi, ông đột ngột dừng lại, hỏi:
-đứa mô rứa? Răng giờ ni còn đứng ở đây?
Tôi đứng lên đáp:
-Dạ! Cháu ở xa về thăm phố. Ngồi chơi một lát rồi về.
Ông già định tiếp tục đạp xe đi, nhưng không biết nghĩ sao lại ngần ngừ rồi dựng xe bước lại gần nheo mắt hỏi:
-Mi nói giọng miền Nam giống cái thèng...thèng chi mô quên mất rồi hè?
Tôi cười. Cũng chợt nhận ra ông:
-Bác có phải là bác Bốn bên Cẩm Phô không?
Ông già ngập ngừng:
-Phải...phải. À...tao nhớ ra rồi! Mi là thèng Ngọc bạn của Xuân cháu bác phải không?
Tôi gật đầu. Bác Bốn nắm tay tôi lắc mạnh mừng rở:
-Về bao chừ? Răng không ghé thăm bác?
Lời nói chân thành của ông khiến tôi lặng đi giây lát.
-Cháu có hỏi thăm. Nhưng mấy người bạn nói Xuân không còn ở đây. Cháu tưởng bác cũng dọn về Đà Nẵng rồi.
Bác Bốn trách:
-Mi thiệt tệ quá! Bác vẫn ở đây đâu có đi mô.
Tôi tệ thật. Nhìn mái tóc bạc trắng cùng gương mặt hiền lành già nua của bác Bốn mờ nhạt trong bóng tối bỗng thấy chạnh lòng. Nhớ hồi còn đi học, mỗi khi tan trường Xuân thường rũ tôi về nhà bác Bốn đàn đúm hát hò, bày binh bố trận, phá làng phá xóm, phá luôn giấc ngủ trưa của bác mà bác chả bao giờ quở trách. Lúc nào bác cũng đối xử với tụi tôi rất tử tế, giống như con cháu trong nhà, dù Xuân chỉ là đứa cháu họ xa, được cha mẹ gửi gấm ở trọ nhà bác.
Có lần, bác được ai tặng cho chai rượu quí, cất mãi trên bàn thờ tổ tiên không dám uống. Một hôm, tôi và Xuân đem bình rượu xuống uống sạch. Đến khi phát giác ra tụi tôi là thủ phạm, bác chỉ ôn tồn nói: "Bác không vợ không con. Có tụi mi thêm vui cửa vui nhà. Nhưng phá chi thì phá. Chơi chi thì chơi. Phải ráng học cho nên người." Những lời nói chân thành mộc mạc của bác như còn văng vẳng bên tai, mà sao tôi lại tệ thế? Lại chẳng nhớ gì về một bác Bốn dễ thương bên Cẩm Phô để mà ghé thăm?
Tôi nắm lấy bàn tay chai cứng của bác Bốn mà nghe dạt dào những thương mến. Đúng là tôi đã có một linh cảm khi cố ngồi lại trên cầu để chờ đợi điều gì. Chắc là cuộc gặp gỡ này. Là bác Bốn. Là những kỷ niệm tôi đã bỏ quên trong căn nhà nhỏ của bác bên Cẩm Phô. Của những ngày mưa dầm, tôi, Xuân, và Hùng Tây ngồi trên bộ ván ở hiện nhà bác Bốn, ăn bánh tráng ướt chấm mắm cá uống rượu Nếp. Rồi khi đã ngà say, tôi lại đệm đàn để Hùng Tây và Xuân nức nở những bản tình ca ngoại quốc làm đứt từng khúc... ruột của các cô gái ngây thơ Cẩm Phô.
Tôi kéo bác Bốn ngồi xuống bục ván cạnh lan can. Chỉ mong đêm dài mãi để mà tâm sự, mà nhắc lại từng kỳ niệm và những chặng đời đã qua. Kỷ niệm nào chẳng có buồn vui? Nhưng vui hay buồn gì thì cũng gượng nở nụ cười để mà che dấu đi cái cảm xúc bồi hồi luyến tiếc. Cũng như lúc chia tay cùng bác Bốn, vẫn gượng nỡ nụ cười mà nhìn theo cho đến khi hình dáng cô đơn, gầy gò của bác đạp xe xuống cầu khuất hẳn vào màn sương. Mong bác hiểu cho vì sao tôi không theo bác ghé lại một lần nơi căn nhà cũ để uống cùng bác chung trà. Tôi sợ mình sẽ phải đau lòng hơn khi nhìn thấy sự lẻ loi hiu quạnh của bác, trong căn nhà đã chẳng còn gì...không còn ai...
Tôi quay về phố. Đạp xe thật chậm theo chiếc bóng ưu phiền của chính mình trải dài trên mặt đường. Sương khuya lạnh lắm, nhưng vẫn muốn đêm hãy còn dài để được đi suốt những con đường còn lại của phố Hội. Bởi vì mai này, mai này biết tôi còn giữ được lời hứa trở về thăm phố, hay dòng đời lại cứ đưa đẩy đi xa mãi nơi này?
Tôi rời Hội An buổi sáng sớm khi trời còn mù sương. Một phút đứng lặng nhìn thành phố vẫn yên ngủ mà nghe lòng man mác nỗi buồn. Tuy không sinh ra và lớn lên nơi thành phố này, nhưng tôi đã gửi lại đây một phần đời rất đẹp, dù ngắn ngủi, của tuổi mới lớn. Đã yêu mến từng con đường, từng góc phố, từng mái nhà rêu cổ cùng dòng sông Thu Bồn hiền hoà và một người con gái rất đẹp của phố Hội. Mai này, cho dù có xa tận phương nào, tôi vẫn nhớ về một Hội An như đã nhớ rất nhiều trong đời, vẫn giữ mãi một Hội An đằm thắm trong tim như gìn giữ hình ảnh người tình chung thủy muôn đời.
Nhất định, nhất định tôi sẽ về lại...

Hồ Xuân Ngọc. 
2005

LỤC BÁT LÃNG DU - THƠ DƯƠNG QUÂN

        LỤC BÁT LÃNG DU 

 

 

      Ta đang quét lá cửa Thiền 

Lượm câu lục bát lòng miên man buồn 

      Bỗng dưng ta nhớ về Nguồn...

Hỏi trăng tiền sử Càn Khôn mấy tầng?

 

      Ngắm câu lục bát ngại ngần 

Cất vào túi áo cho gần trái tim 

     "Má ơi! con vịt chết chìm"*(cd)

Hỏi người triết lý cửa Thiền nghĩ sao?

 

      Rằng: Về gom chữ ca dao 

Đốt rừng Nho, Lão tìm vào hư không 

      Tự nhiên rất mực tâm đồng 

Như câu lục bát, vợ chồng đủ đôi. 

 

      Ta đi về phía chân trời 

Hỏi vầng dương có ai ngồi ngâm thơ?

      Hoang đường từ thuở ban sơ 

Vì đâu lục bát bốn mùa lãng du. 

 

 

Dương Quân

ĐỒI GIÓ THOẢNG - THƠ DƯƠNG QUÂN

         ĐỒI GIÓ THOẢNG

             Zephyrhills

Em ạ !

Anh đã về đây: Đồi Gió Thoảng

Báo tin em biết, để em mừng

Cũng đầy trăng gió, đầy hoa lá

Và bóng mây ngàn rớt trước sân

Có thể nơi đây là điểm cuối

Đường đời anh đến trạm dừng chân

Đợi con tàu suốt anh về đất

Bỏ lại gian nan, bỏ cõi trần

Căn phòng lạnh lẽo đầy tơ nhện

Người trước đã rời đi rất lâu

Giường nệm xông mùi tanh ẩm mốc

Chiếc bàn loang lổ cạnh chân cầu

Nhưng được là- cây lá rất xanh

Rừng xưa còn giữ nét nguyên sinh

Con sư tử núi thường hay đến

Dáng dấp xem ra cũng hữu tình

Sư tử cũng hiền- đâu có dữ

Người đời thường gieo tiếng thị phi

Thế gian lắm kẻ còn hung hiểm

Chưa chắc nhân tâm tốt đẹp gì

Tiếng chim ríu rít trên cành rậm

Chắc cũng mừng vui khách mới về

Khách cũng hân hoan vì tiếng hót

Để bù cho lúc tủi thân đi

Em ạ !

Rồi anh sẽ ở đây

Làm quen với cảnh vật nơi này

Chỉ mong còn mấy ngày thanh thản

Xoá bớt phiền lo cũ nặng nề

Anh sẽ nhủ mình, nén nhớ thương

Và quên mau những chuyện đau buồn

Quên người ích kỷ, tình khinh bạc

Tre trúc kia, lòng cũng trống trơn

Tre trúc tâm hư mà tiết trực

Sá gì em nhỉ ? chuyến rong chơi

Được-thua-thành-bại đều vô nghĩa

Ta hãy bình tâm nở nụ cười

Và mỗi đêm về trong lẻ loi 

Mình anh ngồi ngắm ánh trăng vơi 

Nhớ em tình cũ dù chưa trọn

Mà vẫn còn vương suốt cả đời 

           Dương Quân

               6.22

CHIỆN XÓM TUI - TRUYỆN NGẮN HỒ XUÂN NGỌC

HỒ XUÂN NGỌC 

Chiện Xóm Tui (1)

   (về những người hàng xóm dễ thương của tui ở quận 10))



  Bé LAN

   Hai chú cháu cùng sàng tuổi nhau, nhưng Đông phải kêu tui bằng chú theo vai vế trong họ nội. Tuy là chú, nhưng khờ hơn thằng cháu nhiều lắm. Tui lúc đó còn đi học, khờ khạo ngu ngơ, Đông đã là trung sĩ quân cảnh vừa được thuyên chuyển từ Phú Quốc về làm công vụ ở quận 10 khu nhà tui. Mỗi cuối tuần, Đông dẫn người chú khờ khạo này đi uống bia miễn phí ở các quán bia ôm trong khu vực. Các chủ quán đâu có...ngu mà tính tiền, bộ muốn đóng cửa quán chắc?

   Một hôm, khi chú cháu uống đã ngà say. Đông hỏi:

   - Chú Út lác...ý quên. Chú Út có bồ chưa?

   Mèn đét ơi...tui có tật hơi biếng tắm nên lâu lâu cũng bị...lác sơ sơ. Nói có thần…Tài làm chứng, tuần nào cũng tắm…một lần chớ đâu có phải là hỏng tắm? Ở nhà nói nhỏ nhau nghe cũng hỏng sao. Ai đời, đương ngồi giữa nơi thanh thiên bạch nhật, bên cạnh có mấy người đẹp bia ôm đương đá lông...chân với chú nó, mà nó lại khai báo rõ ràng...đời tư của tui. Thiệt là thằng cháu trời đánh.... Vuốt giận, tui trả lời:

   - Thì cũng có một cô bồ mới quen gần nhà. Có gì hong?

   - Hun hít gì chưa?

   Mèn ơi, tui mới xuất chùa chưa bao lâu(tui xuất gia vài năm ở trong chùa), đương tập sống lại với những sinh hoạt đời thường. Có bồ đã là chiện lớn rồi, nói chi tới chiện hun hít? 

   - Chưa biết hun. Tui ngựơng ngùng trả lời.

   - Bồ chú là ai vậy?

   - Cô Lan cùng xóm.

   Đông trợn mắt nhìn tui:

   - Lan...lác con bà Tám hả?

   Cũng...lác nữa. Chẳng là như vầy: xóm tui có cô đó tên Lan, ngừơi cao gầy nước da trắng trẻo, mặt mày đẹp gái, mà chắc cũng hơi biếng tắm như tui, đứng đâu gãi đó, nên mới có biệt danh Lan...lác. Hai cuộc đời cùng cảnh ngộ, hai tâm hồn cùng…ngứa ngáy, nên khi gặp nhau Lan lác...cua tui là dính liền. 

   Đông biết tui còn ngáo ộp, chẳng bù với nó đời lính phong sương, tình yêu đầy đường, nên dạy khôn thằng chú:

   - Con nhỏ đó cũng đẹp gái đó chú! Vậy, để cháu chỉ cho chú vài chiêu đem thực tập với cổ nhen!

   Ực thêm nửa ly bia, Đông nói tiếp:

   - Đầu tiên, cháu sẽ chỉ cho chú cách hun môi. Chú phải le lưỡi liếm môi cổ...rồi...rồi...

   Đông vừa giải thích vừa diễn tả. Thỉnh thoảng bị khô...cổ lại nốc thêm vài ngụm bia để lấy trớn...

   Hai ngày sau...

   Buổi tối, tui hẹn Lan ra công viên để thực tập bài học từ thằng cháu. Vừa hồi hộp, vừa run rẩy trong bóng tối chập chờn dưới tàn cây cổ thụ. Sau một hồi tâm sự bằng…tay, Lan nhắm mắt ngửa mặt chờ tui. Nhớ lại bài học của thằng cháu “...từ từ le lưỡi, nhắm mắt rà xung quanh vành môi của Lan, rồi đưa lưỡi vào...”. Tui nhắm mắt, run rẩy trong bóng tối, thực hành bài học của thằng cháu. Ủa? Sao bờ môi cuả em Lan chai ngắc mà...mặn chát vậy cà? Định mở mắt ra nhìn cho kỹ thì nghe một cái...bốp vô mặt. Nói thiệt, trong đời tui chưa bao giờ bị một...chưởng đau như dzậy. Chưa kịp hoàn hồn thì nghe giọng Lan rít lên trong bóng đêm như từ cõi...âm vọng về:

   - môi người toa hỏng hun đi hun...lỗ tưa…nhột muốn chếch. Về kiếm thầy hạc(học ) đi. Đồ quỉ sứ.

   Nói xong, Lan xoay mình quày quả bỏ đi, để mặc tui đứng một mình trong bóng đêm với dư âm...ê ẩm vì cú tát nặng...ký của nàng.

   Vài ngày sau...

   Đang ngồi gãi...lác đã quá thì nghe tiếng bấm chuông. Sáng sớm ai tới đòi...nợ dzậy trời? Vừa hé cửa dòm thử, thì bác Tám, mẹ Lan, mặt hầm hầm đẩy cửa bước vô, hỏi:

   - Moá mi mô?

   Bác Tám người Tam Kỳ miệt ngoài, dọn nhà vào định cư ở xóm tui cũng được vài năm.

   - Dạ...có chiện dzì hong bác?

   - kêu moá mi roa gặp tau.

   - Dạ...má con đi chợ rồi bác Tám.

   Má Lan ngần ngừ nhìn tôi, nói:

   - Tau hỏa(hỏi) mi. Mi lồm cứa chi moà con Lon(Lan) về nhoà ơm lỗ tưa(tai) khóc miết rứa?

   Trời đất! Chắc Lan đã khai báo thật thà với mẹ nó rồi. Tôi giả bộ ngây thơ:

   - ủa, sao dzậy bác?

   - Tổ choa mi. Còn mún chối hỏa? Con Lon đoã khưa bố hết với tau rầu...hén nói mi lòm hén...viêm một bên lỗ tưa. Về nhoà hén cứ ôm lỗ tưa kêu tên mi rầu khóc miết...hén nói hén thương mi-nói đến đây, bác Tám chợt dịu giọng-Thâu, hưa đứa mi thương nhau thì boác cũng hợp ý. Có gì để boác nói chuyện với moá con rầu tính, hỉ!

   Trời đất! Chiện lớn à nhen! Bác Tám là người miền Trung thật thà, còn theo phong tục ở ngoải, hể trai gái kết nhau thì gả, chớ hong hề nghĩ tới chiện tuổi mới lớn chỉ yêu đương bồng bột, vớ vẩn. Chà, cú này chắc tui phải kiếm đường...đào tẩu quá! Ai mà dè chiện giởn chơi con nít lại thành đại sự như dzậy? Chiện này cũng tại thằng Đông, đứa cháu ôn hoàng dịch vật xử bậy mà ra nông nổi. 

   Nói dzậy mà cả tháng sau cũng hỏng thấy bác Tám qua nhà nói chiện với má tôi. Hàng ngày Lan vẫn đi ngang nhà tôi, vừa rờ lỗ tai, vừa liếc mắt nhìn tôi tình tứ qua khung cửa. Đôi lần muốn hẹn Lan ra công viên để thử…phổi lần nữa, nhưng nhớ lại cú Như Lai Thần Chưởng của Lan làm tôi...hãi quá.

   Một hôm đi học về, mở cửa ra thì thấy lá thơ của Lan nhét qua kẹt cửa. Mừng qúa. Lần đầu nhận được thơ Lan, hỏng mừng sao được? Không kịp thay đồ, chạy vội lên lầu để nghiên kíu ngay lá thơ tình. Thơ Lan viết như dzầy:

   “Anh Út mến,

   Khi anh đọc những dòng chữ này thì em đã thuộc về người khác rồi(híc híc). Ngày này tháng sau, em lên xe...lam về nhà chồng(híc híc). Em xin lỗi đã làm anh buồn lòng. Xin anh hãy gắng quên em và coi em như một người em gái của anh. Xin anh hãy bảo trọng, giữ gìn sức khỏe. Cố gắng học hành để đạt được một tương lai sáng lạng, chứ bây giờ thấy anh...lêu bêu quá. Anh Út, chồng tương lai của em cũng tên Út. Út thợ may chứ hỏng phải Út...lác như anh. Người ta nghề nghiệp đàng hoàng. Không như anh, nghề hỏng có, mà nghiệp cũng hong. Chỉ có...lác là nhiều thôi. Chồng sắp cưới của em có tiệm may ở ngã ba ông Tạ, cũng gần đây thôi anh à! Dù ảnh hỏng đẹp trai bằng anh, nhưng ảnh có kinh tế, biết chìu chuộng em. Ảnh còn biết...hun em đủ...chổ hết. Còn anh, anh chỉ biết hun...lỗ tai em thôi. Người có ăn học như anh mà sao ngáo quá vậy trời?

Thôi, thơ ngắn tình dài, vài hàng từ giã với anh. Chúc anh nhiều may mắn trên đường học vấn. Nhớ giữ sức khỏe và nhớ sau này có quen cô nào thì đừng có hun lỗ tai người ta, hong thôi là mất bồ đó anh.

Em Lan

   Tái bút: ngày cưới, em sẽ mời anh dự. Đi cưới, anh đừng mua...đồng hồ treo tường tặng em. Vì đám cưới nào cũng thấy khách mời mua toàn...đồng hồ treo tường hết. Mong anh đi cưới bằng ...tiền mặt hoặc...vàng ba số 9. Như vậy sẽ tiện cho em. Em cám ơn anh...trước. À quên...hôm trước anh còn thiếu em...năm trăm. Xin anh đừng quên bỏ luôn vô bao thơ đi cưới. Đội ơn anh vô cùng.”

***

Anh TÔN

   Ngày cưới của Lan, tôi...trốn luôn vì ...mậu lúi. Không tiền đi cưới, lại thiếu nợ nàng...chường mặt tới để Lan tặng cho một...chưởng nữa là banh đời trai. Buồn tình, ra quán cà phê của anh Tôn Lề đầu hẻm kêu xị rượu đế giãi sầu.

   Quán ế, đang ngồi...ngáp chờ khách, thấy tôi,  anh Tôn Lề mừng ra mặt.

   - Mấy bữa nay đi đâu hỏng thấy mày ghé qua dzậy Út? Sao mặt mày buồn dzậy?

   - Cho em xị rượu thuốc đi anh Tôn.

   Anh Tôn cười cười, hỏi:

   - Hà...hà...bị đứa nào bộp...tai nữa hả Út?

   - Biết rồi còn hỏi…

   Đặt xị rượu xuống bàn, anh Tôn kéo ghế ngồi đối diện với tôi. Mặt anh ra chìu nghiêm trọng:

   - Có gì từ từ nói tao nghe. Đừng vì ba đứa con gái lôm côm mà say sỉn hư đời nhen mậy!

   Mèn ơi...nghe ảnh nói mà đương buồn cũng muốn thất cười. Bản thân ảnh cũng vì mấy cô gái...lôm côm mà bây giờ chỉ còn có chín...ngón tay. Giờ, muốn dạy lại tui?

   Chẳng là ngày xưa ảnh yêu chị ba Lề bán hột vịt muối ở cầu ông Lãnh. Hai người thề non hẹn biển, đùng một cái, chị Lề ôm cầm sang thuyền khác. Anh Tôn đau lòng lận dao phay vô cạp quần, rủ tui cùng đi tới gặp chị ba Lề, trước ngày chỉ lên xe…bông. Rồi, trước mặt chị, anh để ngón tay lên cạnh bàn, rút dao phay phập xuống cái…bụp đứt lóng tay trỏ( chắc cũng mượn cớ trốn…lính). Anh Tôn thề:

   -Có mặt đèn làm chứng, Tôn vì Lề mà chặt đứt ngón tay. Thề, suốt đời hong yêu ai nữa.

   Báo hại, tui phải hốt hoảng chạy ra kêu xe  taxi, rồi cùng chị ba Lề chở ảnh thẳng vô nhà thương Sài Gòn trước bồn binh chợ bến Thành(sau vụ này, tui về kể lại cho bà con nghe, nên xóm tụi tui mới đặt cho ảnh biệt danh là “Tôn vì Lề.” Thét rồi ai cũng quen miệng kêu tắt là anh Tôn Lề).

   Giờ nói tới cái vụ xe taxi. Tui hỏng có tiền trong túi đã dành, chị ba Lề thì lính quýnh lúc đi quên cầm bóp theo. Khi xuống xe hong có tiền trả, chị ba Lề quay qua hỏi anh Tôn:

   - Anh có đem tiền theo hong?

   Anh Tôn trả lời giọng yếu xìu:

   - Hồi anh qua nhà em chỉ lận có con dao, nên cũng quên…bóp ở nhà.

   Nói thiệt, lúc đó dòm anh Tôn, tui cũng thất cười. Ảnh bự con, cao lớn, râu ria xồm xoàm như Trương Phi,mà mới đứt một lóng tay mặt mày đã xanh như…đít vịt, nói hỏng ra hơi. 

   Tui nói với chị ba Lề:

   - Thôi, chị đưa ảnh vô phòng cấp cứu trước đi, vụ taxi để em lo. Hỏng sao đâu.

   Tui quay lại nói với chú tài xế:

   - Giờ vầy, chú chở con về nhà ở đường Trần Quốc Toản, trước đại học Quốc Gia Hành Chánh quận 10. Con vô nhà lấy tiền trả cho chú, cộng luôn cuốc xe từ đây về đó.

   Chú tài xế nhếch mép nhìn tui, nói:

   - Thằng Tôn quýnh quá nên hỏng nhận ra tao. Còn mày là thằng Út…lác con bà tư Hồ phải hong? Dzìa hỏi má mày, chú bảy taxi, là bả biết tao liền. Chòm xóm với nhau tiền bạc cái gì. Thôi, dzô lo cho thằng Tôn đi.

   Thấy hong? Thấy dân quận 10 của tui hong? Tình nghĩa dzậy đó! Nghĩ lại ngày xưa tui thấy mình cũng nổi danh ghê.

   Giờ trở lại chiện của tui. Ực một ngụm rượu, tôi kể sơ cho anh Tôn nghe về chuyện Lan đi lấy chồng. Anh nhìn tôi ái ngại, nhưng rồi lại nghiêm sắc mặt, hỏi:

   - thôi, bỏ qua chiện đó đi! Giờ tao hỏi thiệt mày...bửa nay mày uống trả tiền hay ghi...sổ? Sổ mày hết chỗ ghi rồi.

   Tôi gãi đầu làm mặt...buồn:

   - Thằng em đương buồn, anh cho ký thêm xị nữa. Hứa với anh cuối tháng này sẽ thanh toán hết cho anh.

   Anh Tôn lầm bầm với giọng kém vui:

   - Lần nào cũng cuối tháng...gặp chừng hai thằng như mày là tao...sập tiệm luôn.

   Nói dzậy chứ anh Tôn là người tốt. Cuối cùng, tôi cũng...ký nợ thêm...ba xị nữa.

Hôm đó say quá cỡ. Anh Tôn phải cõng tôi về nhà. Nằm liệt giường hai ngày mới bò dậy. Rượu gì mà ác dzậy trời? Chắc rượu bà Quẹo pha thuốc rầy quá?

   Mùa hè sắp hết, nghĩ đến chuyện đi học lại buồn muốn chết. Một buổi sáng, khi đọc xong lá thư của chị tôi, theo chồng đang đóng quân ở Hội An gửi vào, má tui nói:

   - Út à! má muốn gửi con ra miền Trung đi học. Nghe nói ngoài đó học sinh hiền lành, ngoan ngoãn lắm. Hong như tụi bây học trò Sài Gòn ăn chơi, nhậu nhẹt tối ngày. Thôi, con chuẩn bị tuần sau đi ra ngoải. Má sẽ đặt vé máy bay. Ra đó ráng học hành cho nên người nha con.

   Tui cũng hong ngờ chỉ một thời gian ngắn ngủi sau đó, dòng đời đã đưa đẩy tui ra tận miền Trung lạ lẫm xa tắp ngoài kia. Thế nhưng, chính vùng đất hiền hoà xa xôi ấy đã tặng cho tui những ký ức, những hoài niệm tuyệt vời nhất của tuổi mới lớn. 

   Vậy mà, phải hơn bốn năm sau tui mới về lại xóm cũ. Đường Trần Quốc Toản khu nhà tui trông xa lạ, nhộn nhịp hơn những ngày tui chưa ra Trung. Quán nhậu của anh Tôn được sửa sang đẹp đẽ hơn. Anh Tôn bây giờ đã lập gia đình và có một đứa con trai dễ thương với chị Hồng, người Hoa quê bên quận 6. Gặp lại tui, anh mừng lắm. Anh ôm cứng lấy tui rồi hun chùn chụt lên tóc tui, như thể, tui vẫn là thằng Út lác mười sáu tuổi ở những ngày anh còn cõng tui về nhà mỗi khi say. Bữa đó anh đãi tui linh đình, bia rượu khui mỏi tay. Chị Hồng không ngừng hối mấy cô chạy bàn bưng mồi do chính tay chị nấu, để tui và anh Tôn nhâm nhi. Cũng nhờ tài nấu nướng của chị Hồng, mà quán anh Tôn lúc nào cũng nghẹt khách. Thôi thì cũng mừng cho anh, vừa có vợ giỏi giang đẹp gái, lại thêm đứa con trai nối dõi tông đường. 

   Tiệc tàn, tui lạng quạng đi bộ về nhà. Anh Tôn đi theo tui một đoạn ngắn. Bất chợt, anh níu tay tui rồi nói:

   -út à! Mày giờ đã lớn, ráng học để sau này còn làm ông này bà nọ nhen! Mấy năm mày ra miệt ngoải tao cũng nhớ mày lắm. Thôi, khi nào rảnh ghé tao nhậu cho vui. Chị Hồng mày bả dễ chịu lắm. Mơi sáng ra uống cà phê với tao.

   Vừa quay lưng đi, thì anh Tôn bỗng kéo tui lại và nhìn quanh quất như thể sợ ai nghe thấy những điều anh sắp nói với tui:

   -út à…tao dặn mày cái này nhen! Chiện quá khứ bỏ qua đi. Trước mặt chị Hồng, mày đừng kiu tao là anh Tôn Lề, cũng đừng nhắc chiện tao chặt lóng tay vì con ba Lề.  Biết tại sao hong? Tại hồi cua con Hồng tao lỡ…nổ với nó, tao là lính biệt kích. Rồi, trong một trận đánh xáp lá cà với địch quân, tao bị một thằng cầm mả tấu chém đứt lóng tay nên được giải ngũ. Nhờ vậy mà chị Hồng mày mới phục và yêu tao. Chiện giữa hai anh em mình nhớ đừng tiết lộ nhen! Nhớ lợi hồi đó, trước ngày mày ra Trung, mày cũng còn thiếu “anh”mấy ngàn. Thôi thì, vì chiện này, “anh”…xù luôn cho mày đó.

   Ha ha…sao tui thương anh Tôn Lề, ý quên…anh Tôn hàng xóm hiền lành của tui ghê!

Hồ Xuân Ngọc

TRUNG SĨ ĐÔNG - CHUYỆN TRƯỚC 75 - TÁC GIẢ HỒ XUÂN NGỌC

Trung sĩ ĐÔNG 

(Chuyện trước 75)

   Ùm...

   Tiếng nổ của trái lựu đạn bị tức nước nghe ngắn gọn, hậm hực cùng cột nước bốc lên vạt toé ra như hình cái nấm, rồi rơi ngược xuống mặt biển. Đàn cá bị sức ép hất tung lên giẫy giụa phơi bụng trắng phau trên mặt nước còn sủi đầy bọt.

   Đứng trên gành đá, hạ sĩ nhứt quân cảnh Lê Văn Ngọ, say mê nhìn chiến lợi phẩm sau cú ném chính xác của mình. Dưới con mắt kinh nghiệm của Ngọ, ít lắm cũng phải trăm ký ngoài. Nếu tính theo thời giá hiện nay ở Phú Quốc, thì tệ lắm cũng được tám chục đồng một ký. Trái lựu đạn mua năm trăm từ ông thượng sĩ Tường thủ kho đạn, đã thâu về một lợi nhuận đáng kể. Ngọ quay lại ngoắc trung sĩ Huỳnh Văn Đông, người bạn thân cùng đơn vị mà cũng là kẻ hùn hạp trong dịch vụ ném cá, đang loay hoay sau ghềnh đá. Ngọ la lớn:

   - Khẳm rồi Đông ơi! Xuống hốt lẹ hong thôi sóng kéo hết cá ra ngoài đa…

   Miệng nói chớ chưn thằng Ngọ đã thọt xuống mé nước, xong đứng lại chờ thằng Đông. Rồi, mỗi thằng cầm một cái bao bố sãi lẹ ra chỗ đàn cá còn đương lớp ngóp thở, chụp thẩy vô bao. Hốt độ mười lăm phút, hai cái bao đã đầy nhóc cá. Ngọ dòm mớ cá còn nổi lình bình xung quanh, nó chặc lưỡi tiếc rẽ:

   - Phải chi đem thêm vài cái bao nữa thì đã quá!

   Đông phản đối nhẹ:

   - Từ đây về tới tiểu đoàn cả cây số. Vác một bao muốn lời...trê chớ nhẹ sao mà còn đòi thêm?

   Ngọ chắc lưỡi:

   - Ậy, ai hỏng biết vậy. Nhưng bỏ phí như vầy thấy cũng xót bụng chớ mậy.

   Đông và Ngọ ì ạch tải hai bao cá về tới tiểu đoàn thì trời cũng đã nhá nhem. Đám gia đình binh sĩ của tiểu đoàn 9 Quân Cảnh bu lại như kiến. Loáng một cái, hai bao cá bán sạch hong còn một con. Tổng kết, Đông và Ngọ thu được gần mười ngàn. Hai thằng khoái quá tính dẫn nhau ra câu lạc bộ đẩy vài chai bia ăn mừng, thì có lịnh gọi lên trình diện đại đội trưởng.

   Đại uý Hồ Ngọc Sướng đợi cho hai thằng thuộc hạ đứng nghiêm trước mặt mình vài phút, rồi mới tà tà hỏi móc họng:

   - Hai em lúc này mần ăn khá quá hả?

   Đông ngó thằng Ngọ rồi ấp úng:

   - Dạ, cũng qua ngày “đạn” tháng thôi đại uý...

   - Bữa nay hai em bán được bao nhiêu?

   Đông lí nhí trong cổ họng:

   - Dà, cũng hong nhiều lắm, cở...mười ngàn thôi .

   Đại uý Sướng cười gằn:

   - Hừm, mười ngàn mà hong nhiều? Lương của qua chưa tới ba chục một tháng. Mấy em ngày nào cũng đi quăng cá, một tháng ba chục ngày, thử hỏi mấy em kiếm vô bao nhiêu? Hai đứa “sáng” quá cha rồi còn gì.

   - Dạ, đâu có sướng...-chợt thấy mắt đại uý Sướng lăm lăm nhìn mình, biết phạm huý của đại uý, Đông trớ liền- dạ, đâu có “sáng” đại uý.

   Thấy Đông hiểu ý, đại uý Sướng dịu giọng:

   - Hỏng phải qua muốn làm khó tụi em. Song, cũng vì vụ quăng lựu đạn ném cá của mấy em, mà cấp số lựu đạn tồn kho của đại đội sút giảm đáng kể, qua muốn tình trạng này phải chấm dứt. Bắt đầu từ ngày mơi, nếu mấy em tái phạm, qua sẽ dùng biện pháp gắt gạo để trừng phạt.

   Đương mần ăn hưng thịnh tiền vô ào ào, mà bị ngắt đường tài hoạch ngang xương, thử hỏi ai hỏng giận? Nếu hỏng vì đại uý Sướng là cấp chỉ huy, thì Ngọ và Đông đã ăn thua đủ chớ hỏng phải chơi à nhen. Giận tím gan mà cũng phải dằn lòng, Ngọ năn nỉ:

   - Đại uý thông cảm cho em làm thêm vài chuyến nữa kiếm tiền về phép.

   Đại uý Sướng lắc đầu:

   - Em làm mấy tháng nay đủ cất nhà lầu rồi, còn xin thêm gì nữa?

   Ngọ kỳ kèo:

   - Cho em thêm một tuần nữa thôi.

   - Hỏng được.

   Thấy đại uý Sướng có vẻ cương quyết, Ngọ ráng năn nỉ cầu may:

   - Hay đại uý thông cảm cho em thêm một lần nữa...chỉ một lần nữa thôi.

   Dòm gương mặt thểu não của Ngọ, đại uý Sướng cũng cảm thấy mủi lòng:

   - Thôi được, ngày mơi cho hai em đi quăng cá lần chót. Đó là qua cũng thông cảm hết mình rồi đa! Nhưng qua cũng báo trước, sau cú này mà còn tái phạm thì đừng trách qua hỏng vị tình.

   Cái câu lạc bộ có sân khấu dã chiến nằm ngay lòng thung lũng, bao quanh bởi mấy đồi sim tím, coi tình tứ thơ mộng hết sức. Lính tráng của tiểu đoàn 9 quân cảnh gác tù Phú Quốc nhờ có cái câu lạc bộ này nên cũng đỡ nhớ mẹ...hiền, hong thôi chắc cũng nổi điên hết ráo. Bởi vậy, mỗi lần bán cá xong, tiền bạc rủng rỉnh là Ngọ và Đông kéo nhau ra đây lai rai vài chai tiêu sầu. Bữa nay, thay vì phải vui vẻ đẩy nhẹ vài chai đưa cay như mọi khi,  nhưng vì cái vụ ngăn cấm của đại uý Sướng nên đâm ra mất hứng. Thằng Ngọ hớp ngụm bia mà nghe đắng ngét trong cổ họng. Còn mấy tuần nữa mãn nhiệm(mỗi người lính quân cảnh phải ra phục vụ ở đảo Phú Quốc hai năm mới được thuyên chuyển về đất liền) được về làm nhiệm vụ tại quê nhà, định ráo riết kiếm thêm mớ tiền đem về cho má nó sửa nhà, ai dè bị cản trở như vầy, coi có tức hong chớ? Nó rầu rầu nói với Đông đương ngồi bí xị kế bên:

   - Tao còn hai trái lựu đạn, mơi đem ra biển chơi tuốt luôn cho rồi. Nhớ đem theo năm sáu cái bao nhen Đông. Kệ, lần chót ráng chịu cực chút xíu nhen mậy!

   Chiều hôm sau, khi tiếng kẻng báo hiệu tan việc vừa dứt, thì Ngọ và Dông đã nai nịt sẵn sàng. Rồi, kẻ trước người sau cuốc bộ qua hai ngọn đồi thấp đi ra biển. 

   Đứng trên gộp đá, lấy tay che bớt ánh mặt trời chói lọi của buổi chiều tà, Ngọ chăm chú nhìn xuống những đợt sóng nhỏ lăn tăn vỗ vào bờ. Đợi gần nửa tiếng vẫn hong thấy đàn cá nào giạt vô. Tính đút lại chốt trái lựu đạn đương cầm trong tay, thì lờ nhờ dưới những ngọn sóng, một đàn vừa cá vừa mực tà tà đựơc sóng đẩy vô. Bị ánh nắng làm chói mắt, Ngọ nhoài người ra nhìn cho kỹ trước khi quăng trái lựu đạn. Ai ngờ nó mất thăng bằng, chới với mấy cái rồi ngã nhào xuống mặt nước phía dưới với trái lựu đạn đã mở chốt sút khỏi bàn tay.

   Ùm...

   Nước biển xanh bỗng sủi bọt đen ngòm vì những ống mực phún ra từ đàn mực. Lẫn trong những xác mực và cá lều bều trên mặt nước, còn có thêm xác của hạ sĩ nhứt Lê Văn Ngọ thuộc đại đội D9, tiểu đoàn 9 quân cảnh, đồn trú tại Phú Quốc.

   Lúc đó, trong trại giam tù binh cộng sản B9, trực thuộc quyền kiểm soát canh giử của tiểu đoàn 9 quân cảnh, có một cuộc họp quan trọng dưới sự chủ tọa của thượng uý Bùi Bình Bào, tự bảy Bào. Gần một trăm người tù binh ngồi ngay ngắn trên giường trong sam dài lợp tôn hổng vách B9(vách ở các trại giam cách mặt đất khoảng một thước, để dễ quan sát sinh hoạt bên trong và ngăn ngừa tình trạng tù binh đào hầm tẩu thoát), lắng nghe lời thuyết trình của thượng uý bảy Bào:

   - Trong thời gian gần đây, cứ vào mỗi buổi chiều, ta lại nghe tiếng nổ của đạn pháo từ xa vọng lại, thiệt là một dấu hiệu hết sức phấn khởi. Các đồng chí có biết tại sao hong?

   Một đồng chí “cò mồi” trong băng xách động của bảy Bào, được bí mật gài ngồi lẫn lộn ở dưới, làm bộ rụt rè nói vọng lên:

   - Chắc bộ đội ta đang tìm cách gây rối để đánh giá lực lượng địch, trước khi đổ bộ giải cứu toàn thể anh em đồng chí ở đây?

   Mắt thượng uý bảy Bào sáng lên hài lòng:

   - Đúng, đồng chí thiệt sáng suốt! Đó là lý do tại sao tui triệu tập các đại biểu từ mấy sam khác về đây hội nghị chiều nay. Các đồng chí cũng biết, những anh em bên ngoài hong quản ngại hiểm nguy, đương tìm cách giải cứu chúng ta khỏi bọn “ngụy” ác ôn. Để hổ trợ cho công tác đó chóng thành công, chúng ta phải tích cực phối hợp đấu tranh, gây rối loạn trong hàng ngũ địch bằng cách tuyệt thực chống đối, đề cao tinh thần cách mạng bất khuất khiến quân thù phải khiếp vía. Trong khi chờ đợi mật lịnh từ bên ngoài, tui đề nghị các đồng chí khẩn trương chôn dấu thiệt nhiều cơm khô cá mặn(1), chờ lúc thuận tiện sẽ phát động ngay cuộc đấu tranh kiên cường của chúng ta.

   Thượng uý bảy Bào say mê hùng mang trợn mắt nói văng...nước miếng, vẽ ra hình ảnh huy hoàng của ngày bộ đội ta giải phóng toàn bộ đảo Phú Quốc. Chỉ tội cho đám tù binh thiệt thà tin tưởng mê mẩn cả thần hồn, mơ tưởng đến ngày được giải phóng về lại rừng xưa.

                           ooo

   Trở lại chuyện của Ngọ. Sau ngày Ngọ tử nạn, Đông buồn lắm. Mỗi ngày, khi rảnh rỗi, nó hay ngồi trên lô-cốt canh tù(việc canh tù giao cho những người lính, nhiệm vụ của hạ sĩ quan là kiểm soát việc canh gác và sinh hoạt trong các trại giam) đề hướng cặp mắt buồn rầu nhìn về phía bãi biển đã vùi thây thằng bạn thân thiết. Xác thân Ngọ giờ này đã nằm yên dưới ba tấc đất nơi quê nó đâu đó trong đất liền, mà sao Đông vẫn mang cảm giác Ngọ còn quanh quẩn đâu đây. Nhìn cái giàn ná treo tòn teng nơi vọng gác, rồi nhìn những viên đạn đất sét vo tròn nằm phơi trên bao cát, Đông nghe cay sè trong mắt. Từ nay mất hẳn bạn hiền, Đông đâu còn lòng dạ nào để xài cái giàn ná và những viên đạn đất này nữa.

   Chẳng là như vầy, mỗi khu trại giam gồm 9 dãy nhả lợp tôn(gọi là sam) nhốt trên dưới chín  trăm tù binh cộng sản. Ngoài mấy lớp kẽm gai bao bọc xung quanh, còn có những lô-cốt đặt bốn phía ngoài cùng để canh giử. Trong khu trại giam cũng có nhà bếp để tù binh tự túc nấu ăn theo yêu cầu của họ. Thực phẩm được cung cấp bởi nhà thầu nước ngoài, đúng tiêu chuẩn theo Công Pháp Quốc Tế về tù binh đòi hỏi, dưới sự giám sát của Ủy Hội Quốc Tế, Mỹ và VNCH. Nói thiệt, tù binh cộng sản được đãi ngộ còn hơn mấy người lính quân cảnh gác tù. Từ bao gạo thơm, gà đông lạnh, rau cải tươi, thịt hộp...mọi thứ đều được chở từ Thái Lan rồi giao thẳng vào trại để mấy người tù binh tự nấu. Mỗi sam đều có cầu tiêu, nhà tắm hẳn hoi, ngặt cái mấy vị tù binh mỗi lần đi đái hỏng chịu vô nhà cầu, mà cứ ra gần hàng rào đưa mông chỉa...súng vô mặt mấy vị quân cảnh ngồi gác trên lô-cốt để chọc quê. Có nhiều vị còn làm tới, móc thằng...em ria về hứơng lô-cốt, la lớn:

   - Súng của mấy em là súng giả. Thấy súng của qua hong? Nòng bự bằng...cừơm tay ria mạnh như vầy mới là đồ thiệt chớ! Ai như nòng súng M-16 của mấy em, chỉ bự bằng...ngón tay út thì mần ăn cái nỗi gì!                        

   Vì đã có lịnh hỏng được đánh đập, chửi bới, bắn tù nên mấy vị quân cảnh bị khiêu khích đành làm thinh chịu trận. Nói nào ngay, bị chọc thét rồi cũng phải nghĩ ra biện pháp để ngăn chận chớ! Bởi vậy, nhóm quân cảnh canh tù mới nảy ra sáng kiến chế mấy cái giàn ná, dùng đất sét vò viên làm đạn bắn vô...mông đít mấy vị tù binh để dằn mặt. Cứ mỗi lần vị tù nào lắc mông trắng nhách ra ghẹo là phe ta dương ná nẹt liền. Chỉ nẹt mông thôi chứ hong dám nẹt thẳng vô...súng của mấy vị tù binh. Đời mà! ai cũng biết súng đạn vô tình,  đâu biết chừng nhắm...nòng súng mà đạn đi thẳng vô hai hòn...non bộ của mấy vị đó, thì chỉ có nước đứt...chến ngay tại chổ, chớ hỏng phải chơi nhen!

   Chính Ngọ đã tặng Đông cái giàn ná đương treo trên cây cột của lô-cốt. Nhớ hồi hai đứa thường ngồi chơi trong lô-cốt này, ngày nào cũng có chiện cười ra nước mắt. Mỗi lần thấy vị tù nào mon men tới gần hàng rào là Đông và Ngọ dương ná chờ sẵn, đợi vị tù...ria xong, rùng...mình mấy cái, quay đít trở vô sam là hai đứa nẹt liền.

   Chạch...

   - Úi giời...ái da...chu choa...ụi chau...

   Bị trúng đạn đất, vị tù nhảy nhổm lên như bị điện giựt. Rồi, vừa hít hà xoa mông, vừa cà...thọt lủi lẹ vô sam. Dựa theo tiếng rú của nạn nhân, Ngọ và Đông sẽ đoán được gốc gác của người đó thuộc miền nào. Bởi vậy, giờ đây nhìn tới cái giàn ná trách gì Đông hỏng ứa nước mắt sao được?

                            o o o 

   Đã hơn một tháng trôi qua, chiều về vắng hẳn tiếng nổ lựu đạn quăng cá của Ngọ. Hỏng biết thượng uý bảy Bào giải thích với đồng chí của ông ra sao về việc đó, mà sam tù B9 vẫn bí mật họp hành liên miên. Và, chiều nay, buổi họp lại khai mạc xôn xao ở sam B9, đứng trên cái giường gỗ dùng làm bục diễn thuyết, tay cầm miếng bông gòn chậm nhè nhẹ lên cặp môi sưng...vều bầm tím, đồng chí bảy Bào nói một cách khó khăn:

   - thời điểm đã chín mùi cho kế hoạch của chúng ta. Theo báo cáo của các đồng chí phụ trách về lương thực, thì số lượng gạo mắm chôn dấu đủ khả năng cung ứng thực phẩm cho toàn khu nguyên một tuần lễ. Để hoàn tất đúng chỉ thị đề ra từ cấp lãnh đạo ở ngoài, tui yêu cầu toàn bộ anh em đồng chí khu B9 triệt để thi hành cuộc tuyệt thực chống đối vào rạng sớm ngày mơi. Cuộc đấu tranh gây tiếng vang về chính trị này sẽ kéo dài cho đến khi nhận được chỉ thị mới từ các đồng chí lãnh đạo bên ngoài.

   Thay vì rổn rảng hùng hồn như những lần trước, lần này giọng bảy Bào chỉ...phều phào, lẫn lộn cùng tiếng huýt...gió vì thiếu mất hai cái...răng cửa. Cặp môi sưng vều cũng làm giảm đi hào khí ngất trời trên gương mặt góc cạnh của thượng uý bảy Bào. Nhìn cái thằng cò mồi năm Vựa ngồi dưới kia mà tức cành hông, cũng tại nó nên bảy Bào mới ra nông nổi này. Ai đời ăn đạn ná của mấy thằng quân cảnh ngụy bị...vẹo mông hết mấy lần mà năm Vựa cũng hỏng tởn, cứ chổng khu ra chọc mấy thằng quân cảnh. Để rồi, trời xui đất khiến, nhằm lúc thằng quân cảnh giương ná nhắm cặp mông...lép của năm Vựa, thì bảy Bào đút đầu đi tới. Hỏng biết viên đạn đất có hận thù...cá nhơn gì với bảy Bào hong? Mà thay vì nẹt vô mông năm Vựa, nó lại đổi hướng đi cái...bụp ngay mỏ bảy Bào. Nói thiệt, sét đánh cũng chưa chắc đau bằng à nhen! Mỗi lần rọi kiếng, thấy cái mỏ chần vần như...lổ đít trâu của mình mà đâm hận cái thằng năm Vựa. Liếc nhóm đồng chí ngồi nín khe bên dưới, bảy Bào hỏi lấy vì:

   - Có đồng chí nào muốn phát biểu gì hong?

   Một cánh tay rụt rè giơ lên:

   - Bố cố đàng chí, tui xin phót biểu!

   - À...đồng chí tư...Bốn, khu bộ nam Ngãi. Xin mời.

   Đồng chí tư Bốn, người vừa giơ tay xin phát biểu, đứng lên. Anh sửa lại bộ điệu cho nghiêm chỉnh, rồi nói với giọng Quảng Ngãi đặc sệt:

   - Tất coả những gì đàng chí bửa...Bồ(bảy Bào) vừa phót biểu, chúng tôi cùng nhất trí. Riêng coá nhân tui, xin thay mẹt toàn thể anh em nọn nhân(nạn nhân) của bọn ngụy, những người đoã bị bọn hén bén noá vô mông trang(trong) lúc đoang đứng...đứa(đái), đề nghị đàng chí tích cực phỏn ảnh lên cấp chỉ huy của bọn chúng, để có biện phốp(pháp) thích ứng chấm dứt ngay hành động tòn ót(tàn ác) này. Xin chấm dứt voà(và) cổm ơn đàng chí bửa...Bồ.

   Cũng nữa, cũng “bửa...Bồ” nữa? Bửa là hồi còn ở trong rừng, lâu lâu trúng mánh dụ được mấy em văn công. Rồi, đợi đêm về, dẫn em dựa đại gốc cây bửa…quấy quả thiệt lẹ cho qua cơn, xong kéo quần hô…biến, chớ hong thôi lỡ gặp mấy thằng biệt kích tuần thám của bọn ngụy bất thần ào tới, thì chỉ có nước chạy sút…dép lốp, có khi còn mất luôn cái quần lót vá chằn vá đụp chớ hỏng phải chơi. Còn bây giờ? Giờ ở trong tù “bồ” đâu mà “bửa”? Hỏng lẽ bửa đít…năm Vựa?  Bao nhiêu lần dặn dò, khuyên nhủ cái thằng tư Bốn này phải ráng đánh vần cho đúng tên “bảy Bào” của mình, mà lần nào nó cũng kêu “bửa Bồ” trứơc mặt bá quan văn võ, làm mất uy tín chính trị, coi có tức hong chớ? Cố dằn cơn giận, bảy Bào nói:

   - Các đồng chí cứ yên tâm. Chính tui-chỉ vô cặp môi bầm tím của mình, bảy Bào gằn mạnh- cũng là một nạn nhân mà bằng chứng còn ràng ràng trên mặt. Tuy nhiên, vì cách mạng, chúng ta hãy tạm thời gạt bỏ những hận thù cá nhơn mà lo cho đại cuộc đấu tranh sắp tới. Bây giờ, yêu cầu các đồng chí khẩn trương lắng nghe kế hoạch tui trình bày sau đây, rồi cùng nhau học tập cho thông suốt trước khi phát động.

   Ngưng lại đón ly nước trà từ tay người cần vụ, bảy Bào ực một ngụm cho thông cổ. Cặp môi sưng đụng phải trà nóng đau thấu óc. Mối thù này nhứt định phải trả, hỏng phải là ngày mơi, ngày mốt hay một ngày nào đó, mà phải là ngày hôm nay. Trong óc thượng uý bảy Bào bỗng loé lên một ý định táo bạo ngoài những dự tính của chương trình đã vạch sẵn: ý định bắt cóc mấy thằng quân cảnh tuần tra trong khu trại giam để tạo thanh thế cho cuộc nổi dậy. Khoái chí với kế hoạch mới, mà cũng nhằm trả thù cho cặp môi bị...đề phô của mình

, bảy Bào hồ hỡi ban chỉ thị:

   - Chút nữa đây, khi tiếng kẻng báo hiệu giờ tập họp về sam, các tổ hành động của mỗi sam phải cố gắng tóm cổ ba thằng trung sĩ nguỵ tuần tra trong nội vi trại giam(2) làm con tin. Sau đó, ta sẽ phát động cuộc đấu tranh tuyệt thực của toàn trại. Các đồng chí nhứt trí chớ?

   -nhứt trí...

   Số trung sĩ Đông năm nay xui xẻo bị sao... chổi chà chiếu ngay mỏ...ác. Vụ thằng bạn bỏ mạng tháng rồi chưa kịp ráo nỗi sầu, thì lại bị thêm vố nữa còn ngặt nghèo gấp bội. Nói nào ngay, nhờ có chút...võ và lá bùa Lỗ Ban đeo trước ngực phò trợ chớ hong thôi Đông cũng khó mà bảo “tàn” tánh mạng.

   Chẳng vầy, nhè cái bữa mấy ông thần nước...mặn khu B9 tổ chức bắt cóc, đấu tranh tuyệt thực, thì lại tới phiên Đông tuần tra ở đó. Hồi nào tới giờ, quân cảnh đi kiểm soát trong mấy khu giam giữ đâu có đeo súng ống gì, chỉ gài cây ma-trắc ngang hong, tay cầm gậy nhọn chọt chọt trên mặt đất dò tìm coi tù có chôn dấu đồ gì hoặc đào hầm tẩu thoát hong, chớ chưa có chiện gì rắc rối xảy ra hết. Bởi vậy cái chiện ba vị quân cảnh vừa đi vừa chọt giữa trại giam cả ngàn “ông kẹ” đương lõ mắt nhìn là việc thường tình. Mấy vị tù binh cũng biết thân “cá chậu chim lồng” nên dù có ghét, hận, oán hờn gì thì cũng chửi xéo, chửi đổng cho đã nư, chớ nào dám đụng tới ba tay quân cảnh kiểm soát này.

   Tiếng kẻng chiều vừa nổi lên, thì Đông còn đương cầm gậy tà tà trên lối đi giữa hai dãy giường trong sam bảy Bào. Đông lấy làm lạ, hỏng hiểu bữa nay tụi tù mắc chứng gì mả kéo cả bầy theo sau lưng nó. Trên mấy khuôn mặt “tết Mậu Thân” đó còn nở rộ nụ cười...cầu tài hết sức khả nghi. Đương nghi vấn trong đầu, thì đám tù sau lưng Đông bỗng dạt ra bao nó vô giữa. Năm Vựa, vai choàng khăn rằn y chang kép cải lương...Minh Cảnh đương diễn tuồng trên sân khấu, điểm mặt Đông:

   - Chính tên này đã bắn vô...mông tui nhiều nhứt. Bữa nay phải bắt nó đền tội trước nhân dân...ý quên...phải đền tội trước mặt các anh em đồng chí.

   Nhiều tiếng nhốn nháo phụ hoạ đủ giọng ba miền đất nước:

   - Mẹ bố tiên sư cha nhà nó...tôi cũng bị vỡ mông vì cái thằng phải gió này. Cứ mông nó mà “tương” cho đẫm vào...

   - Đợp chếch choa hén cho ràu coác đàng chí quơi...

   - Móc mắt nó ra trộn...gỏi sứa nhậu đi...

   Nghe bát nháo mấy bản án khủng khiếp của cả đống quan toà, Đông thiếu điều muốn đi...tướt trong quần. Thôi rồi, cú này chắc gặp bạn hiền nơi chín suối. Nghĩ tới cái chết, bất giác Đông rùng mình té huỵch xuống mặt đất. Tưởng Đông làm bộ xỉu, năm Vựa để liền cú...giò lái vô hông Đông. Ai dè, cú đá của năm Vựa lại khơi mào cho trận đòn thù. Hàng chục cú đấm, cú đá bay tới tấp lên thân hình co quắp của Đông.

   - Cứ mông nó mà độp...các đồng chí ơi!

   Đám tù đương say máu bề...hội đồng thằng Đông, thì có tiếng nạt lớn:

   - Ngừng lại...

   Thượng uý bảy Bào đứng chống nạnh trên giường gỗ, mặt hầm hầm:

   - Ai ra lịnh cho các đông chí đánh đập tù nhơn?

   Mọi cặp mắt đổ dồn về hướng năm Vựa. À...cũng lại cái thằng năm Vựa này, bảy Bào chau mày nhìn năm Vựa, tưởng giúp đỡ, trau chuốt để nó nên người, ai dè lại gánh thêm họa vì nó. Cặp môi bảy Bào bị...đề phô cũng vì nó. Rồi đây cách mạng mang tai tiếng đánh đập tù nhơn cũng tại nó luôn. Một cái thằng thiếu tác phong, thiếu đạo đức cách mạng như nó, làm sao có thể cất nhắc lên làm chuyện lớn? Liếc xéo năm Vựa lần nữa để cảnh cáo, bảy Bào nói:

   - Các đồng chí đã hành động quá trớn làm mất chánh nghĩa đấu tranh. Ai dạy các đồng chí đánh đập tù nhơn? Ai dạy các đồng chí chửi thề lỗ mãng thiếu văn hoá như vậy? Từ nay trở đi, nhứt nhứt đều phải chờ chỉ thị của tui, hong được làm càng. Đồng chí nào hong chấp hành nghiêm chỉnh, sau này sẽ chịu trách nhiệm trước mặt trận.

   Một bóng người, từ bên ngoài chạy vụt vào đứng trước mặt thượng uý bảy Bào, thở hổn hển:

   - Báo cáo đồng chí, hai trung sĩ Nguỵ kia đã chạy thoát ra cỗng rồi.

   Bảy Bào hằn học, hỏi:

   - Cả trăm mạng bên đó mà bắt hỏng được một thằng sao?

   Vị đồng chí mới chạy vô lấy tay xoa xoa cục u trên trán, ấp úng:

   - Nó chạy lẹ quá đồng chí ơi! Tụi tui rượt theo muốn thắt họng mà hỏng kịp. Đã vậy, tui còn bị nó chơi ngược cú “cò chũi”…ý quên…cùi chỏ vô trán đau thấy ông vãi luôn.

   Thấy thằng em đồng chí nhăn nhó xoa bóp cục u trên trán thảm qúa, nên  bảy Bào cũng mủi lòng nén giận, nói:

   - Thôi, dù sao mình cũng giữ được một thằng ở đây. Bây giờ các đồng chí đỡ nó lên giường trói lại, rồi liên lạc với các sam khác cùng phối hợp hô hào, đả đảo suốt đêm nay.

   Lúc bấy giờ ở bên ngoài tiếng kẻng báo động đập liên hồi. Trung sĩ quân cảnh Võ Văn Tẻo và trung sĩ Lê Văn Bạch phá đựơc vòng vây của đám tù binh, chạy thoát ra cổng, đương báo cáo tình trạng bị giam giữ của trung sĩ Đông trong sam B9 với đại uý Sướng. Đại uý Sướng cấp tốc điện thoại lên thiếu tá tiểu đoàn trưởng Bùi Có trình bày sự việc. Nghe tin dữ, thiếu tá Có ba giò bốn cẳng dọt lẹ xuống sam B9 liền.

    Trong lịch sử trại tù ở Phú Quốc, đây là lần đầu tiên xảy ra vụ bắt cóc nổi loạn của tù binh cộng sản. Thiếu tá Có giận lắm, đưa nguyên một đại đội bao kín sam B9, rồi đứng ngay cổng bắt loa kêu gọi phải giao trả trung sĩ Đông ra ngoài. Lời ngon tiếng ngọt dụ dỗ muốn hết...pin của cái loa dã chiến cầm trên tay mà hỏng thấy...hồi âm từ phe bảy Bào. Bực mình, thiếu tá Có ráng hét vào chiếc loa đã rè vì yếu pin bằng giọng đanh thép, giận dữ:

   - lần chót, tui ra lịnh cho quý dzị trong thời hạn một giờ đồng hồ, phải thả ngay trung sĩ Đông. Nếu không, tui sẽ cho binh sĩ nổ súng vào sam.

   Đáp lại lời kêu gọi của thiếu tá Có là bản nhạc “Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây” vọng ra từ sam B9, như cái tát nháng lửa vô mặt tiểu đoàn trưởng Có. Cho lính ùa vô thì hỏng dám. Mà, ngồi đây để tụi tù binh chọc giận thì quê qúa. Thiếu tá Có bực bội đi tới đi lui, nghĩ hoài hỏng biết phải giải quyết sao cho êm thắm. Thiệt tình mà nói, thiếu tá Có tuy tánh tình nóng nảy nhưng bản chất hiền hoà được lòng lính tráng dưới quyền. Ông cũng thường nhắc nhở binh sĩ hong nên hà hiếp, đối xử bất công với mấy vị cộng sản, mả phải thi hành đúng theo những điều lệ quy định bởi Công Pháp Quốc Tế về tù binh. Bởi vậy mấy vị tù binh mới được thong thả an nhàn, rồi nhân cơ hội làm tới như tối nay. 

   Một tiếng trôi qua...

   Rồi một tiếng nữa.

   Trời đã tối mịt. Mấy cái đèn pha từ lô-cốt rọi sáng rực phạm vi chung quanh khu B9. Chín dãy nhà tôn nằm thành ba hàng dọc vắng vẻ, bên ngoài không một bóng người đi lại, chỉ có âm thanh vang rền của mấy trăm cái miệng hò hét vẳng ra từ bên trong như thách thức đại đội A của tiểu đoàn 9 quân cảnh.

   Bụng đói, cổ khô, chờ lâu đâm quạo, thiếu tá Có biểu thằng tà-lọt: 

   - Em chạy dzìa văn phòng của “qua” lấy khẩu AK đem tới đây.

   Thằng tà-lọt ngớ ngẩn hỏi:

   - AK nào? Ở đâu ông thầy?

   Thiếu tá Có nổi sùng, gắt:

   - Cây AK-47 thiếu tá Khương tịch thu ngoài mặt trận, đem dzìa tặng cho “qua” treo chần vần ở văn phòng mà ra vô hoài hỏng thấy sao?  

   Thằng tà-lọt cắm đầu chạy thiệt lẹ về văn phòng của sếp và trở lại với cây AK cùng băng đạn trên tay. Chẳng nói chẳng rằng, thiếu tá Có lên đạn chỉa nòng súng lên trời để liền một tràng giòn rụm. Tiếng hò hét trong khu B9 bỗng im bặt giây lát, rồi chợt ùn ùn hồ hỡi vọng ra.

   - Bộ đội ta...tiếng súng AK của bộ đội ta...các đồng chí của chúng ta đã đến rồi...”này em...em gái trường sơn...ôi em gái...trường sơn...”

   Ai đời bắn thị uy mà bị phản ứng ngược như vậy, bộ...trâu sao hỏng tức? Giận quá mất khôn, quên bẵng trung sĩ Đông còn bị giữ trong sam, thiếu tá Có hạ lịnh:

   - Bắn...

   Nói thiệt, kẹt đồ nhậu bắn bậy chim chóc làm mồi đã thấy ghê tay, chớ đừng nói chi tới chiện bắn người. Phải chi họ cầm súng trực diện đánh nhau với mình trên trận tuyến thì hỏng nói gì. Đàng này, họ là tù binh tay không, biểu bắn càn kiểu này ai mà nỡ dạ? Thiệt tình mà nói, đại đa số lính tráng của tiểu đoàn 9 quân cảnh đóng ngoài Phú Quốc toàn là lính sữa, lính cậu hong hà, nào có ra mặt trận đánh đấm lần nào đâu? Nhiều vị vừa thấy máu đã xây xẩm mặt mày, chớ đừng nói chi tới cảnh phành bụng, đứt đầu. Bởi vậy, lịnh của thiếu tá Có ban ra mà lính tráng im re, hỏng ai lên đạn lẫy cò gì ráo. Tức mình, thiếu tá Có nhảy đổng lên như đạp phải tàn…thuốc, hét lớn vô ô-pạc-lưa:

   - Tui ra lịnh cho mấy anh bắn. Ai bất tuân sẽ bị còng qua an ninh quân đội. Một…hai…ba…bắn.

   Bốn chữ “an ninh quân đội” quả có uy lực ghê gớm. Thôi thì đủ cỡ súng lớn nhỏ thì nhau nhả đạn, tiếng đạn nổ xé màn đêm rền cả một góc trời. Chín dãy nhà tôn tơi tã như tổ ong. Lẫn trong tiếng lộp bộp của đầu đạn chạm vào mái thiếc, còn chen lẫn tiếng rên rỉ của những người bị thương tích.

   Gần năm phút bắn thả dàn, thì một chiếc áo thun trắng đầu hàng mới được quăng ra từ sam chỉ huy của bảy Bào. Thiếu tá Có phất tay:

   - Ngừng bắn.

   Tiếng súng im bặt. Khu B9 phơi mình dưới ánh đèn pha mịt mờ khói súng, trông hoang tàn thê lương như mộ địa. Mà hổng mộ địa sao được? Bắn như rải gạo kiểu đó, có ba đầu sáu tay, bảy mươi hai phép thần thông biến hoá như…Tề Thiên Đại Thánh cũng banh-ta-lông tại chỗ chớ đừng nói chi người. Tổng kết đêm đó gần một trăm nhơn mạng bị thương tích lẫn tử vong, trong số tử vong đó có cả bảy Bào và năm Vựa. Nói nào ngay, đại đa số lính quân cảnh của đại đội A chỉ bắn đại lên mái tôn cho có vì, chớ nếu bắn trực xạ thì con số thương vong còn lớn hơn nhiều. Bảy Bào, năm Vựa có quá vãng thì cũng đáng tội, vì bịa đặt dựng vá vụ bộ đội đổ bộ lên đảo Phú Quốc, khiến anh em đồng chí của ông nhẹ dạ hùa theo gây nên chiện lớn. Chỉ thương cho những người tù binh, vì cả tin nghe theo lời bảy Bào, đến nỗi phải bỏ thây một cách lảng xẹt.

   Biến động ở Phú Quốc gây nên một con số tử vong lớn như vậy, mà báo chí ở Sài Gòn chỉ đăng tin dè dặt vì sợ gây tác động lớn trên dư luận quốc tế. Sau biến cố đó, thiếu tá Có bị cách chức và thuyên chuyển khỏi binh chủng quân cảnh để ra bộ binh. Nghe nói sau này ông lập được nhiều chiến công trong những trận đánh ở miền Trung và được thăng cấp Trung tá tại mặt trận.

   Còn trung sĩ Đông bị bắt cóc làm con tin? Ậy, vậy mà Đông hỏng hề hấn gì mới ngộ. Chẳng, hồi quân cảnh bắn vô thì bảy Bào, năm Vựa và ban tham mưu chết rạp trên mình Đông, nhờ vậy mà Đông hỏng bị dính viên đạn nào hết. Có điều, sau cú thoát chết kỳ diệu này, trung sĩ Đông bỗng mang cố tật, đứng đâu cũng lấy tay xoa vô…mông đít của mình. Chắc tại bị mấy ông tù B9 độp vô mông nó dữ quá, để trả thù cho cái tội nỏ ná vô đít mấy ổng, nên mới bị ám ảnh thần kinh như vậy?

   Lóng rày có ai dạo phố Bolsa, ngay khu Phước Lộc Thọ, nếu tình cờ gặp vị nào, mặt mày nhăn nhó như mới vừa bị chánh phủ cúp…tiền già, chưn đi hai…hàng, đầu …hói một cụm lớn ngay…mỏ ác, hai tay hong ngừng xoa bàn…tọa. Thì, hỏng trật đi đâu hết, ảnh đó: trung sĩ quân cảnh Huỳnh Văn Đông đó…”bậu” à…thiệt tội ghê!

Hồ Xuân Ngọc

   (1) Thực phẩm được giao thẳng vào trại giam để tù binh tự nấu nướng theo lời yêu cầu của họ. Lợi dụng tình trạng này, tù binh xử dụng những thùng dầu ăn, nước mắm rồi bỏ cơm và cá đã phơi khô, chôn xuống đất dự trữ cho mấy cuộc tuyệt thực trong tù.

   (2) Mỗi khu có ba trung sĩ quân cảnh đi tuần tra trong trại giam vào mỗi buổi chiều để kiểm soát nhân sự. Ba vị quân cảnh này không đeo súng ống gì ráo, chỉ mang ma-trắc và một cây gậy có đầu nhọn, để chọt xuống đất thăm dò coi tù binh có đào hầm hay chôn dấu tài liệu gì không.